Reading Time: 4 minutesเสียงระเบิดจากตะวันออกกลางสะเทือนเอเชีย เมื่อการปิดช่องแคบฮอร์มุชได้เปิดแผลความมั่นคงทางพลังงานของไทย และประเทศที่จะรอดในวันที่น้ำหมดถัง-แก๊สราคาแพง คือประเทศที่มี 'ทางเลือกพลังงาน'
Reading Time: 3 minutesPlayread สัปดาห์นี้เอาใจคนลืมยาก ปัดฝุ่นความทรงจำจากหนังสือที่อ่านซ้ำ พิมพ์ซ้ำมาแล้ว 4 ครั้ง ต่อให้กระแสหลักจะมองประวัติศาสตร์ 2475 ว่าเป็นประวัติศาสตร์ที่ไม่ค่อยน่าจดจำ “ลืม ๆ มันไปซะ” การช่วงชิงพื้นที่และความหมายของ “เปลือกนอก” บนถนนราชดำเนินกลางยังคงดำเนินต่อไปในยุคสมัยเราและการอ่านก็ไม่ใช่แค่เรื่องของการคิด แต่คือการชำระประวัติศาสตร์และความทรงจำที่กำลังจะถูกลบอีกครั้ง
Reading Time: 3 minutesสงครามที่ไม่มีใครแพ้ชนะ แต่ก่อวิกฤตทางพลังงานไปทั่วโลกและไม่มีทีท่าว่าจะจบเร็ว ชวนผู้อ่านถอดรหัสระเบียบโลกที่กำลังพังทลาย สั่นคลอนต่อความมั่นคงของไทยแทบทุกด้าน
Reading Time: 3 minutesรวมเรื่องสั้นที่ค่อนข้างยากจะอธิบาย หลายเรื่องแปลกประหลาด บางเรื่องคล้ายความฝัน บางเรื่องเหมือนภาพหลอน บางเรื่องก็เหมือนกำลังล้อเล่นกับคนอ่าน
Reading Time: 2 minutesอุณหภูมิผิวน้ำในทะเลอันดามันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องราว 0.1–0.2 องศา ในรอบทศวรรษ งานวิจัยพบว่าเมื่ออุณหภูมิผิวน้ำสูงกว่า 31 องศา จะเพิ่มโอกาสเกิดพายุมากขึ้นและแรงขึ้นกว่าปกติ สัมพันธ์กับสถิติพายุไซโคลนในทะเลอันดามันและอ่าวเบงกอล มีแนวโน้มที่รุนแรงและสร้างความเสียหายมากขึ้น อาจเกิดขึ้นบ่อยและมีระยะเวลานานกว่าที่เคยเป็นมา ซึ่งสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลจากภาวะโลกร้อน ปรากฏการเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบนิเวศและการขยับถิ่นของสัตว์น้ำ รวมทั้งกระทบกับวิถีชีวิตดั้งเดิมของผู้ที่อยู่กินกับทะเล สอดคล้องกับคำบอกเล่าของชาวเลอูรักลาโว้ยว่า “สมัยก่อนอยากได้ปลาก็แค่เดินไปตกหน้าหาด แต่ตอนนี้ไม่มีแล้ว ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงไปอยู่ในระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิม” ปลาตากแห้งคือภาพสะท้อนความพยายามประคองวิถีประมงพื้นบ้าน ท่ามกลางทรัพยากรที่ลดลงทุกปี อาหารมื้อเช้าของเด็ก ๆ จานนี้ไม่ได้มาง่าย ๆ เหมือนอดีต ภาวะโลกร้อนกำลังเปลี่ยนรูปแบบการกระจายตัวของสัตว์น้ำ ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงสู่ระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิมจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น ชีวิตชาวเลอูรักลาโว้ยบนเกาะหลีเป๊ะ ในวันที่โลกเปลี่ยนเร็วกว่าเดิม บนชายฝั่งของ เกาะหลีเป๊ะ บ้านไม้หลังสุดท้ายของชาวเลอูรักลาโว้ยที่ตั้งอยู่ริมหาด จากอดีตชาวเลมีบ้านเรียงรายตามแนวชายฝั่ง วันนี้หลายครอบครัวต้องถอยร่นเข้าไปด้านในเกาะ ต้องเดินผ่านที่ดินเอกชนเพื่อออกมาขึ้นเรือ ทะเลที่เคยเป็นทั้งบ้าน ทางสัญจร และพื้นที่ทำกิน ค่อย ๆ ถูกจำกัดด้วยเส้นเขตกรรมสิทธิ์และการพัฒนาเชิงพาณิชย์ ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบนบก หากแต่มันกำลังเกิดขึ้นในทะเลด้วย ชาวเลอูรักลาโว้ยพึ่งพาทะเลทั้งในฐานะแหล่งอาหาร รายได้ และรากทางวัฒนธรรม ความรู้เรื่องลม กระแสน้ำ และฤดูกาลสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น การอ่านทิศเมฆ ดูสีทะเล […]
Reading Time: 3 minutesผลลัพธ์จากการไม่อดทนต่อการถูกกดขี่ การเอารัดเอาเปรียบ และความไม่เท่าเทียมของเหล่าแรงงานหญิงโรงงานทอผ้าในเมืองชิคาโก สหรัฐอเมริกา เมื่อปลายศตวรรษที่ 19 คือการลุกขึ้นประท้วงต่อสภาพการทำงานที่โหดร้าย วันละกว่า 16-17 ชั่วโมง แต่ได้รับค่าแรงเพียงน้อยนิด และยังเสี่ยงถูกไล่ออกทันทีเมื่อตั้งครรภ์ การต่อสู้ของแรงงานหญิงเหล่านี้ได้จุดประกายให้ Clara Zetkin นักการเมืองสตรีชาวเยอรมัน ระดมพลังกรรมกรหญิงทั่วโลกให้ลุกขึ้นเรียกร้องสิทธิแรงงาน การลดเวลาทำงานเหลือวันละ 8 ชั่วโมง และเรียกร้องสิทธิการเลือกตั้งของผู้หญิง กระแสการเคลื่อนไหวดังกล่าวนำไปสู่การประชุมสมัชชาสตรีสังคมนิยมครั้งที่ 2 ที่กรุงโคเปนเฮเกน ในปี 1910 ซึ่งมีตัวแทนสตรีจาก 17 ประเทศเข้าร่วม และได้ประกาศให้วันที่ 8 มีนาคม เป็น International Women’s Day หรือ ‘วันสตรีสากล’ เพื่อยกย่องการต่อสู้ของผู้หญิงและผลักดันความเท่าเทียมในสังคม กว่าศตวรรษผ่านไป การเรียกร้องสิทธิของแรงงานหญิงเดินหน้าไปไกลขึ้น มีสวัสดิการ ‘พื้นฐาน’ รองรับ แต่แน่นอนว่าการต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมก็ยังไม่สิ้นสุด แม้ว่าแรงงานหญิงในระบบจะได้รับสิทธิหรือสวัสดิการบางประการก็ยังมีเรื่องให้ต้องขับเคลื่อนกันอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันก็ยังมีแรงงานอีกจำนวนมากที่ยังอยู่นอกระบบ และต้องแบกรับความเสี่ยงด้วยตัวเอง หนึ่งในนั้นคือแรงงานบริการทางเพศ หรือ sex worker ซึ่งการขับเคลื่อนในประเด็นนี้เป็นเรื่องสำคัญในการยกระดับสิทธิสตรี สิทธิผู้มีความหลากหลายทางเพศ เพื่อไปสู่ความเท่าเทียม […]
Reading Time: 2 minutesเมื่อประชาธิปไตยกำลังสั่นคลอน ภาพถ่ายจึงเป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่ค้ำยันไม่ให้เสรีภาพพังครืนลงไป 'ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับภาพถ่าย' จดหมายเหตุแห่งวงการภาพ ที่จะพาทุกคนไปสำรวจทุกแง่ความคิดของสื่อและช่างภาพอิสระ
Reading Time: 5 minutesไม่ใช่การปรับตัวหรือแก้ตัว แต่มีความเป็นไปได้ในการกำจัดปลาหมอคางดำให้สิ้นซาก(?) คำถามคาใจประชาชนที่หวังให้ภูมิไม่ตก ระบบนิเวศแข็งแกร่งและความเอาจริงเอาจังของรัฐ-เอกชนก็เช่นกัน
Reading Time: 2 minutesไม่ว่าจะต้องออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งสักกี่ครั้ง ทั้งพรรคการเมืองและการเลือกตั้งต่างก็เป็น ‘เครื่องมือ’ ที่ยังจำเป็นต่อประชาธิปไตยสมัยใหม่ ที่ประชาชนจะมีอำนาจ มีอิทธิพลต่อการกำหนด ตัดสินใจเชิงนโยบายของรัฐบาล
MORE STORY
east
ในยามมืดมิด ชีวิตขมปร่า ผุพัง ลับหายไปราวดอกไม้ไฟ ในคืนนั้นฝันร้ายยังฝันอยู่... ลุกไหม้! เพื่อตื่นขึ้นในสักวัน รวมเรื่องสั้น บทความและบทกวีจาก 19 นักเขียน
“ในเชิงพลังงานมันต้องกระจายความเสี่ยง (Diversify) และมีการจัดหาพลังงานหลาย ๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นไฮโดรเจน LNG หรือ SMRs (Small Modular Reactor) ถามว่าทุกวันนี้มีใครใช้ถ่านหินไหม มีใครใช้ไอน้ำไหม ก็ยังมีอยู่ แต่ในสัดส่วนที่น้อยลงเรื่อย ๆ เพราะงั้นการกระจายความเสี่ยงของพอร์ตการใช้พลังงาน มันจะทำให้เรามีทางรอด”
– รศ.ดร. รักไทย บูรพ์ภาค
วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย –
